Bí quyết giáo dục của bà mẹ có 3 người con thi đậu đại học Stanford

Trần Mỹ Linh, nữ ca sĩ nổi tiếng ở Hồng Kông trong những năm 1970 đã dũng cảm rút khỏi làng giải trí, giải nghệ để chăm sóc con cái, cô đã nuôi dạy thành công 3 người con trai vào được trường Đại học Stanford danh tiếng của Mỹ.

Cô Trần đã chia sẻ 8 phương pháp giáo dục con mà cô tâm đắc nhất:

Gia đình cô Trần Mỹ Linh, đại học Stanford, giáo dục
Gia đình cô Trần Mỹ Linh. (Ảnh: Internet)

1. Món quà lớn nhất mà cha mẹ có thể tặng cho con chính là giáo dục

Giáo dục là món quà lớn nhất của cha mẹ dành cho con cái.  Tôi luôn tự xem mình là “người mẹ giáo dục”, vì sao tôi lại trở thành một người mẹ như vậy? Tôi nghĩ điều này có liên quan rất nhiều với hoàn cảnh trưởng thành của tôi.

Cha tôi sinh ra ở Hồng Kông. Sau chiến tranh Nha phiến, Hồng Kông là thuộc địa của nước Anh. Vào chiến tranh thế giới thứ II, Hồng Kông bị Nhật chiếm đóng. Sau thế chiến II, Hồng Kông lại được chuyển về cho nước Anh mãi cho đến năm 1997. Cha tôi sống trong hoàn cảnh đó, ông thường xuyên nói mấy câu cửa miệng rằng: “Tiền bạc, danh vọng như nước chảy. Một khi xảy ra chuyện không may thì lập tức sẽ bị lấy đi cả. Thế nhưng tri thức một khi đã vào đầu thì sẽ không bị ai lấy mất, nó sẽ trở thành bảo vật cả đời của con. Vì thế khi có thể học thì con phải biết quý trọng cơ hội, học hành cho tốt”.

Mẹ tôi thì lại sống ở Trung Quốc đại lục. Dù cuộc sống có cực khổ đến đâu, cha mẹ tôi cũng không ngừng làm việc để nuôi 6 người con đi học. Đối với việc giáo dục, cha tôi luôn giữ một niềm tin kiên định: “Các con có một tương lai tươi sáng. Nhưng quan trọng nhất là phải được giáo dục thật tốt”.

Trước đây khi tôi từ bỏ công việc làm tượng gỗ để đi du học Canada cũng chính vì câu nói này của cha đã thuyết phục tôi. Khi đó thật sự quá bận rộn đến mức không thể học đại học, cũng chẳng có người bạn nào cả. Nhìn thấy tôi sống chật vật như thế, cha tôi đã đưa ra đề nghị, hi vọng tôi đi du học.

Tôi học 2 năm ở trường Đại học Toronto, cũng chính thời gian này khiến cuộc đời tôi có sự thay đổi lớn. Không chỉ đi học mà tôi đã suy ngẫm rất nhiều về ý nghĩa của việc ca hát và vị trí của bản thân tôi. Sau này, tôi lấy được học vị tiến sĩ của Đại học Stanford. Từ đây cuộc đời tôi lại chuyển sang một trang mới.

“Khi có cơ hội học tập thì phải biết trân trọng, phải học tập cho tốt” – Lời dặn dò này của cha tôi quan trọng như thế nào, đến bây giờ ngoài biết ơn ra thì tôi vẫn thường suy ngẫm về câu nói này. Món quà lớn nhất mà cha mẹ có thể dành cho con mình đó là sự giáo dục. Tôi đã từng thề rằng sau khi có con, nhất định phải cố gắng cả đời để cho các con sự giáo dục tốt nhất.

Tôi rất tự tin với thân phận “người mẹ giáo dục” của mình. Có lẽ có người sẽ nói rằng: “Cứ luôn hò hét ‘học, học’ như thế, các con thật đáng thương”.Nhưng đối với tôi, “giáo dục” không đồng nghĩa với việc “học”. “Giáo dục” có ý nghĩa vô cùng phong phú. Vì thế, tôi không hề cảm thấy hổ thẹn với việc làm một “người mẹ giáo dục”.

Gia đình cô Trần Mỹ Linh. (Ảnh: Internet)
Gia đình cô Trần Mỹ Linh. (Ảnh: Internet)

2. Việc giáo dục phải bắt đầu từ khi mang thai

Tôi cho rằng phải bắt đầu từ khi mang thai. Mặc dù không áp dụng phương pháp giáo dục thai nhi nào đặc biệt, nhưng khi mang thai tôi luôn chú ý đến việc chăm sóc sức khỏe để sinh một đứa trẻ khỏe mạnh, đây cũng xem như là khởi điểm của việc dạy con rồi. Trong 9 tháng thai kỳ, tôi đã suy nghĩ nên làm thế nào để phối hợp kế hoạch dạy con với cuộc sống gia đình, bàn bạc với chồng về mục tiêu và kế hoạch giáo dục.

Sơ sinh là thời kỳ giáo dục quan trọng nhất. Tục ngữ có câu: “Những gì trẻ nhìn thấy khi còn nhỏ sẽ thể hiện ra khi trưởng thành”. Được biết 80% quá trình phát triển não của trẻ sẽ hoàn thành vào năm 3 tuổi. Tính cách và cá tính được hình thành trong giai đoạn này rất có thể sẽ ảnh hưởng đến cuộc sống sau này của trẻ. Nhiều chuyên gia tâm lý và giáo dục cho rằng nếu tập trung đầu tư vào việc giáo dục cho trẻ sơ sinh thì sẽ có được kết quả tốt.

Trẻ sơ sinh cần được chăm sóc mọi lúc, cố gắng hết sức để ở bên trẻ, cho trẻ tình yêu thương của người mẹ. Tôi đã có suy nghĩ này từ khi mang thai. Sau đó tôi đã đưa con cùng đi làm, cõng bé trên lưng.

Nếu giáo dục thời kỳ sơ sinh thuận lợi thì đến khi trẻ đi học, việc dạy dỗ sẽ dễ dàng hơn rất nhiều. Dạy trẻ không chỉ là bồi dưỡng khả năng học tập mà còn là quá trình hình thành nhân cách về cả thể chất và tinh thần.

Mục tiêu lớn của tôi trong việc dạy con chính là hy vọng được ở trong môi trường tốt nhất, thầy cô và bạn bè xung quanh con đều là những người xuất sắc để con nhận được sự cổ vũ và sẽ tự giác học tập. Vì vậy, tôi đã làm những gì mà mình nghĩ. Kết quả là cả ba con trai của tôi đều thực hiện được ước mơ thi vào đại học Stanford.

3. Hai vợ chồng xác định được cách giáo dục tốt

Về phương hướng giáo dục con trẻ, hai vợ chồng phải có sự nhất trí với nhau. Sau khi mang thai, vợ chồng tôi đã lập tức thảo luận về vấn đề này.

Lúc ở nhà, chồng tôi nói với tôi: “Dù 2 chúng ta có nhiều ý kiến các khác, nhưng về việc giáo dục, vẫn nên để em quyết định”. Tuy anh ấy thường hay nói: “Là do anh không quan tâm đến việc giáo dục được như em”, nhưng bây giờ nghĩ lại thì anh ấy luôn đưa ra ý kiến rất tuyệt vào những lúc quan trọng. Nhìn chung thì có lẽ phần lớn đều là tôi tiếp nhận ý kiến của chồng.

Sau khi học xong tiến sĩ ở Đại học Stanford, tôi quay về Nhật vừa viết luận văn tiến sĩ, vừa dần dần làm việc lại. Đó là năm 1992, vừa vặn là năm phải quyết định cho con trai lớn của tôi học trường tiểu học nào. Tôi luôn chú ý đến một trường tiểu học tư thục có tiếng ở Tokyo. Ngôi trường này có thể học lên cho đến đại học, chỉ cần có thể vào học thì phụ huynh cũng không phải lo lắng gì nữa. Khi đó con trai tôi đã được “tiền bối” mẹ chỉ cho cách thi cử.

Thế nhưng một ngày nọ, chồng tôi về nhà sau khi dự cuộc họp giới thiệu của trường tiểu học này, anh ấy bỗng nói với tôi: “Mẹ nó à, hay là chúng ta từ bỏ cuộc thi tuyển đi”. Thì ra là trong buổi giới thiệu, thầy giáo có nói: “Do số người muốn thi tuyển rất nhiều, nên hãy đảm bảo vào ngày thi, con của các anh chị không được bị cảm. Đó là ngày sẽ ảnh hưởng đến cả đời, trách nhiệm của người lớn là giữ cho trẻ khỏe mạnh để đến thi”.

Chồng tôi rất tức giận: “Chẳng phải chuyện trẻ con bị cảm là rất bình thường sao. Nói những lời như vậy chứng minh họ sẽ không suy nghĩ cho trẻ. Một nơi như thế không đi thì hơn”. Nghe anh ấy nói xong tôi mới nhận ra rằng có lẽ muốn cho con học trường danh tiếng chỉ là vì hư danh của cha mẹ mà thôi. Tôi cảm thấy rất hổ thẹn với bản thân mình khi đã bị cuốn theo cái gọi là “hàng hiệu thế giới”.

Ngoài ra còn một trường quốc tế khác, tôi cảm thấy nếu cho con vào học trường này sẽ rất tốt. Nhưng khi đó trường quốc tế này chưa được Mext (Bộ Giáo dục, Văn hóa, Thể thao, Khoa học và Công nghệ Nhật Bản) chứng nhận. Cũng có nghĩa là dù cho con có tốt nghiệp từ trường này thì cũng không đảm bảo sẽ vào được đại học ở Nhật. Dù vậy nhưng vợ chồng tôi cũng đã đi đến buổi giới thiệu.

“Nếu vào ngày thi trẻ bị cảm thì hãy báo ngay cho chúng tôi, nhà trường sẽ sắp xếp ngày thi khác. Trường muốn nhìn thấy trạng thái tốt nhất của các em, vì thế mong các vị đừng miễn cưỡng con của mình”. Lần này khi nghe những lời mà họ nói, vợ chồng tôi nhìn nhau rồi cùng gật đầu quyết định “vậy chọn trường này”. Chúng tôi đều cảm thấy những trường nào có thể đặt mình vào vị trí của trẻ thì khá tốt.

Sau khi con đi học, tôi đã dặn chồng mong anh ấy cố gắng dự tất cả các hoạt động của trường và nếu tôi gặp khó khăn gì đều sẽ bàn bạc với chồng để quyết định.

Trong việc dạy con gần phải đặt nhiều tâm huyết, không thể thiếu sự hợp tác giữa vợ và chồng. Dù là khi con trai lớn của tôi đề nghị được đi Mỹ học cấp ba hay khi quyết định chọn Đại học Stanford, chồng tôi luôn cho tôi và các con lời khuyên hợp lý. Cho con theo học trường nào là việc lớn cả đời đối với con. Vì thế phải dự đoán trước tương lai để đưa ra sự lựa chọn sáng suốt.

Có một người bạn nói rằng: “Chồng nhà tôi chẳng biết giúp đỡ thế đâu”.Nhưng tôi muốn nói là trên thế gian không có người cha nào lại không thương con mình. Dù hai người không cùng quan điểm sẽ mất thời gian, nhưng quan trọng là phải trò chuyện để dần dần hiểu ra. Hướng giáo dục và vấn đề liên quan đến việc chọn trường cần vợ và chồng thường xuyên trao đổi để thống nhất ý kiến, điều này là cơ bản nhất.

Ngạn ngữ có câu “Mạnh mẫu tam thiên” (Mạnh mẫu chuyển nhà ba lần), để cải thiện môi trường học tập của con, có khi buộc phải nghĩ đến việc chuyển nhà. Khi cần quyết định những việc quan trọng, vợ và chồng phải bàn bạc với nhau, đây là quan trọng nhất.

4. Cha mẹ chịu toàn bộ trách nhiệm giáo dục con

Hình thành nhân cách là một việc rất quan trọng, không thể để mặc con cho nhà trường mà không quan tâm.

Tôi luôn tin tưởng rằng “cha mẹ chịu toàn bộ trách nhiệm giáo dục con”. Nhà trường và giáo viên chỉ là những người hỗ trợ không thể thiếu. Trên cơ bản, toàn bộ trách nhiệm giáo dục con trẻ đều thuộc về cha mẹ.

Ở tiểu học và cấp hai dạy đọc viết, tính toán, cấp ba và đại học dạy những kiến thức bắt buộc trong xã hội. Thế nhưng cách sống và cách nhìn nhận sự việc của thầy cô giáo không hẳn là hoàn toàn đúng đắn. Trong đó có rất nhiều những điều mà tôi không muốn con học theo.

Đây là điều mà tôi đã nhận ra khi tham gia cuộc dã ngoại ở trường tiểu học của con trai thứ. Có một giáo viên cho rằng “nhân loại đều rất tồi tệ” và kể với học sinh những chuyện mà người đó cho là tồi tệ của bản thân và người thân khi ở nhà.

Khi đó tôi rất kinh ngạc, nhưng cũng quyết định im lặng không nói gì cả. Còn con trai thứ của tôi thì lại nói: “Con không nghĩ loài người có gì tồi tệ cả ạ. Nếu như bên cạnh con có người như thế, con sẽ trò chuyện với họ để giúp họ thay đổi”. Nhưng sau khi nghe xong, người giáo viên này lại nói: “Hình như con chưa hiểu hết ý nghĩa của chủ đề này. Dù sao thì con cũng đã cố gắng phát biểu, mọi người cho bạn một tràng pháo tay nào”. Nghe lời thầy ấy nói thì có vẻ như thầy ấy cho rằng quan điểm của con tôi là sai. Những điều mà các học sinh khác nói cũng là cố chỉ ra lỗi sai của người khác.

Sau chuyện này, tôi đã đến gặp và nói với thầy ấy suy nghĩ của mình: “Tôi hoàn toàn không cho rằng loài người có gì tồi tệ cả…”. Thầy ấy giải thích rằng: “Không, không đâu. Tôi cho rằng những đứa trẻ hiểu rằng bản thân tồi tệ thì sẽ có thể tha thứ cho người khác dễ dàng hơn. Vì thế cũng khá tốt nếu để các em nhớ rằng bản thân rất tệ”. Dù sao thì người thầy này cũng kiên quyết cho rằng quan điểm của thầy ấy là đúng đắn, không chịu nhường bước. Sau khi về nhà, tôi đã nói chuyện với con: “Không có chuyện đó đâu con. Con cũng tốt, mẹ cũng tốt, không hề tồi tệ”. Lúc này con trai tôi mới tỏ ra yên tâm: “Con nói rồi mà.”

Quả thật là một số giáo viên có quan điểm khá phiến diện. Ở trường quốc tế này, có những giáo viên phân biệt đối xử với người châu Á, cũng có người chỉ làm theo quy định bắt học sinh phục tùng quyền uy của mình. Và để con không bị ảnh hưởng bởi những quan điểm này chính là trách nhiệm của cha mẹ.

Từng có một năm, có một giáo viên không hợp với con tôi làm chủ nhiệm lớp. Khi đó tôi an ủi con rằng: “Cố gắng đừng để ý nhiều đến giáo viên ấy, chú ý vào môn học thôi. Nếu quả thật không thể thích được thì cũng chỉ có một năm này thôi mà”. Thế nhưng để thành tích học tập của con không bị giảm xuống vì không thích giáo viên, tôi cũng đã quan tâm hơn đến cuộc sống ở trường của cháu.

Vào giai đoạn quan trọng trong sự phát triển nhân cách, đa phần trẻ đều ở trường học. Ở trong môi trường nhỏ này, bị so sánh với những đứa trẻ khác, bị đánh giá thông qua điểm số và khả năng thể dục. Thật sự là một môi trường tàn khốc. Có trẻ có thể hòa nhập vui vẻ, nhưng có trẻ lại bị “chèn ép” khi ở trường. Cha mẹ phải biết rõ những nguy cơ như thế này. Bất luận trẻ được đặt trong hoàn cảnh nào thì nhất định phải để các con tin vào khả năng phát triển tiềm lực của bản thân.

Người chịu trách nhiệm giáo dục trẻ tuyệt đối không phải là nhà trường và giáo viên. “Toàn bộ trách nhiệm giáo dục trẻ phải do cha mẹ đảm nhận” – Ý thức này là tiên quyết phải có.

5. Cho con tình yêu vô hạn

Được yêu thương thì mới có thể tin tưởng người khác.

Trong quá trình trưởng thành nếu chúng ta cảm nhận được tình yêu thương thì mới có thể tin tưởng người khác. Tin tưởng người khác thì cũng sẽ tin tưởng bản thân mình.

Vì thế đặc biệt là vào giai đoạn sơ sinh, tôi đã luôn dành tình yêu thương vô hạn cho các con của mình.

Khi trẻ trong giai đoạn sơ sinh, nếu được một người cố định chăm sóc, yêu thương thì sẽ giúp trẻ tin tưởng người khác. Đói bụng thì sẽ được ăn, khóc thì sẽ được dỗ dành, mệt thì sẽ có người bế. Cứ như thế thì trẻ sẽ có thể an tâm lớn lên. Và người chăm sóc trẻ có thể là cha hoặc mẹ đều được. Hay giáo viên mẫu giáo hoặc bà nội cũng được.

Ngược lại, nếu trẻ không được quan tâm trong giai đoạn này, không nhận được đủ tình yêu thương thì khả năng giao tiếp sẽ kém đi, dễ dàng không tin tưởng người khác.

Về việc biểu đạt tình yêu thương như thế nào, tôi luôn xem trọng nhất là sự tiếp xúc thân mật. Ba con trai của tôi đều được bú sữa mẹ đến 1 tuổi 8 tháng mới dừng. Với trẻ sơ sinh, thường xuyên bế, cõng sẽ giúp các bé cảm nhận được hơi thở và sự ấm áp của mẹ để trẻ cảm thấy an tâm. Tôi vẫn giữ thói quen ngủ cùng giường với con cho đến khi tự con đề nghị muốn ngủ riêng.

Đồng thời, tôi cũng luôn biểu đạt tình mẫu tử thuần túy, trực tiếp một cách có ý thức. Khi trẻ con nhỏ, tôi sẽ làm hành động ôm con thật chặt và nói “cơn mưa hôn đây” rồi hôn từ trán đến chân bé. Các bé luôn thích như vậy và bật cười khanh khách.

Mỗi ngày hoàn thành xong công việc, về nhà nhất định tôi sẽ gọi con đến bên và hát bài hát mà tôi tự đổi lời: “serotonin,serotonin,serotonin”, nói với các con: “Mau làm cho mẹ hạnh phúc đi nào”. “Serotonin” chính là hoocmon hạnh phúc (tăng lượng serotonin có thể mang đến cảm giác vui vẻ và hạnh phúc). Khi ở bên cạnh người mà mình yêu quý nhất, não sẽ tiết ra chất này, đây là một loại hoocmon có thể khiến con người hạnh phúc.

Tôi nghĩ rằng các con của tôi từ nhỏ đã hiểu chúng là “nguồn hạnh phúc của mẹ”.

“Chỉ cần có con ở bên cạnh, mẹ sẽ rất hạnh phúc”. Tôi nói câu này ra mà không hề cảm thấy ngượng ngùng.

Đương nhiên, cũng giống như “yêu lắm” hay “mẹ yêu con” vậy, câu nói này tôi luôn nói rất nhiều. Khi gọi điện thoại, cuối cùng tôi nhất định sẽ nói “mẹ yêu con” và các con cũng sẽ trả lời “con cũng yêu mẹ”.

Vì hai vợ chồng tôi đều phải đi làm, nên phải phối hợp với nhau, cố gắng không để các con cảm thấy cô đơn. Giống như trường hợp của tôi, thời gian làm việc vừa dài lại vừa không cố định, thời gian được ở bên con rất có hạn. Vì thế khi có thể sắp xếp thời gian thì tôi luôn cố gắng tranh thủ dù chỉ là một chút thôi. Ngoài thời gian làm việc, phần còn lại là đều ở bên các con.

Nếu phải đi mua sắm thì phí quá nhiều thời gian vào việc ra chợ mua đồ, vì thế tôi dùng dịch vụ giao hàng tận nhà. Khi mua quần áo, tôi sẽ lên mạng mua sau khi các con đã ngủ. Nếu có đến tiệm làm đẹp thì cũng chỉ là cắt tóc mà tôi, cả sấy tóc tôi cũng không làm.

Sau khi có con, trên cơ bản tôi đều không đi uống trà chiều cùng bạn bè hay cùng với chồng sống thế giới của hai người nữa. Cực đoan một chút thì là cả thời gian để đi vệ sinh, tắm rửa hay nghe bản nhạc mình thích cũng không có nữa. Tôi khao khát được ở bên các con của mình.

Thời gian được ở bên con chỉ rất ngắn mà thôi. Đến khi chúng đi mẫu giáo, đi học thì một ngày chỉ có vài giờ đồng hồ để ở bên con. Đến khi các con học trung học thì thời gian mẹ con ở cạnh nhau lại càng ít hơn. Chính vì như vậy nên tôi mới cho rằng vào giai đoạn trẻ sơ sinh phát triển thể chất và tinh thần, cố gắng dành nhiều thời gian ở bên con là vô cùng quan trọng.

Đương nhiên là nếu muốn dành tình yêu thương hết lòng thì không phải chỉ cần ở bên cạnh con là đủ. Nếu chỉ có một ít thời gian thì hãy tăng “nồng độ” lên.

Ví như như vì công việc nên chỉ có một giờ hoặc thậm chí là nửa giờ để ở bên con, bạn cũng đừng lo lắng. Trong lúc ở bên con thì hãy vui vẻ ôm ấp, thân thiết, chơi đùa trò chuyện với con. Nếu có thể giúp con cảm nhận được việc “ở cùng mẹ là vui nhất” từ tận đáy lòng thì dù thời gian dài hay ngắn cũng không thành vấn đề.

Các bé đều rất nhạy cảm, nếu bạn toàn tâm toàn ý chơi với con thì tình cảm của cha mẹ sẽ truyền hết vào con.

Bây giờ con trai lớn của tôi hay nói: “Lúc còn nhỏ con không hề cảm thấy cô đơn đâu ạ”. Con thứ của tôi thì lại nói: “Con biết cha mẹ đã hy sinh rất nhiều cho chúng con”. Còn con út của tôi thì nói với tôi rằng: “Con chưa từng hoài nghi việc mình có được yêu thương hay không”.

Tuy thời gian đó tôi làm việc, nuôi con quên mình nên sức khỏe không được tốt lắm, nhưng về mặt khác, có thể ở bên trò chuyện với các con cũng là cách tốt nhất để giải tỏa áp lực đối với tôi rồi. Hơn nữa, sự cố gắng của cha mẹ, tình yêu không vụ lợi ấy, tôi tin rằng nhất định các con sẽ cảm nhận được.

Có người nói, những người được lớn lên trong tình yêu thương cũng sẽ không hề do dự khi chủ động yêu thương người khác. Tôi nghĩ không chỉ là yêu “người”. Những người lớn lên tromg tình yêu thương sẽ cảm nhận được tình yêu ở bầu trời xanh, không khí trong lành, ánh mặt trời, cầu vồng, các vì sao và cả những nẻo đường trong cuộc sống cũng như xã hội. Những ai biết cách yêu quý những người xung quanh chính là những người hạnh phúc.

Trong cuộc sống, cảm động nhiều thì sẽ ít cảm thấy cô đơn.

Sự mạnh mẽ của con người không chỉ ở sức mạnh. Nếu cảm nhận được nhiều tình yêu thương thì người đó có thể trở nên kiên cường và có thể vượt qua được khó khăn, bước đi những bước vững chắc trên đường đời.

Chính vì như vậy nên tôi mới nghĩ rằng trực tiếp biểu đạt tình cảm một cách không ngại ngùng là rất quan trọng, những cách biểu hiện tình cảm càng cao, càng rộng mở thì càng tốt.

Để các con “lớn lên trong tình yêu thương”, đây là chân lý dù là ở trong bất cứ thời đại nào.

bí quyết giáo dục
Gia đình cô Trần Mỹ Linh. (Ảnh: MingPaoCanada.com)

>> 6 bí quyết giáo dục con trí tuệ làm cho người Do Thái khác biệt

6. Phải nhớ luôn ưu tiên các con

Đặt mình vào vị trí của các con, bạn sẽ cảm thấy nhẹ nhàng thoải mái hơn.

Đừng la mắng, hãy thử khen ngợi con một cách phù hợp.

Cứ nhớ mãi không quên lỗi lầm của con sẽ chỉ làm tăng thêm thói quen xấu của trẻ.

Tuyệt đối không được dùng các biện pháp xử phạt về thể xác.

Hãy thuyết phục thay vì xử phạt về thể xác. Trong gia đình tôi, việc này gọi là “dạy dỗ”.

Bất luận xảy ra việc gì, tuyệt đối không được dùng cách xử phạt về thể xác. Bởi vì đó là phương pháp giáo dục kém hiệu quả nhất.

Những trẻ thường thường xuyên bị phạt sẽ hình thành quan điểm sai lầm, cho rằng những người có sức mạnh thì mới là vĩ đại. Sau đó, khi bản thân gặp phải tình huống tương tự, trẻ cũng sẽ giải quyết bằng sức mạnh, vũ lực.

Cách xử phạt về thể xác có thể sẽ có hiệu quả khi cha mẹ có sức lực hơn con cái. Nhưng đến khi các con mạnh hơn bạn rồi thì hoàn cảnh sẽ thay đổi.

Vì thế, tuyết đối không được để con hiểu sai rằng “người mạnh khống chế người yếu”.

Khi con của tôi làm những việc không nên làm, tôi sẽ luôn trò chuyện cùng con cho đến khi chúng tiếp nhận và đồng ý mới thôi. Trong gia đình tôi, cách làm này gọi là “dạy dỗ bằng lời nói”.

>> Phương pháp giáo dục con thành công của “Hàn Quốc Đệ nhất Từ Mẫu”

7. Dạy con không được nói dối

Quy tắc cơ bản trong gia đình tôi đầu tiên là “không nói dối”.

Chỉ cần một lần nói dối, để che giấu lời nói dối này thì sẽ tiếp tục nói dối, cứ như vậy sẽ chỉ dẫn đến hiềm khích giữa người thân, anh chị em. Vì thế tôi luôn kiên trì dạy con “dù cho làm việc gì, tuyệt đối không được nói dối”.

Lần đầu tiên phát hiện con trai lớn của tôi nói dối là vào năm cuối tiểu học. Vì trước đây thấy con luôn phải học thêm khi kiểm tra chữ Hán nên tôi rất quan tâm đến việc con thi có tốt hay không. Khi tôi hỏi “Có điểm chưa con?” thì thằng bé trả lời tôi: “Vẫn chưa ạ”. Sau đó, trong lúc sắp xếp tập vở cho con, tôi vô tình phát hiện ra bài thi bị cuộn lại nằm bên dưới cặp, trên đó có ghi 70 điểm.

Khi tôi cầm tờ giấy đến hỏi “Sao con lại nói với mẹ là ‘vẫn chưa’?” thì thằng bé giải thích: “Bởi vì con thi không tốt ạ”. Câu nói này khiến lòng tôi bỗng cảm thấy như bị dao đâm vậy.

Thì ra con trai tôi luôn nghĩ rằng tôi hy vọng con được điểm cao và cho rằng thi không tốt rất khó đối mặt. Hẳn thằng bé nghĩ rằng chỉ cần không để tôi biết việc thi không tốt thì tôi sẽ thấy nó là một đứa trẻ ngoan.

Thế nhưng trên thực tế, dù con thi được mấy điểm tôi cũng luôn yêu con không hề thay đổi. Tôi sẽ không thất vọng, cũng không tức giận. Nhưng con hoàn toàn không hiểu được suy nghĩ này của tôi.

Vì thế tôi đã ôm con và hỏi con rằng: “Vì sao con lại không tin tình yêu thương của mẹ dành cho con vậy?”

Ban đầu thằng bé vẫn giữ biểu cảm như ban đầu, dường như không hiểu tôi đang nói gì.

Sau đó tôi bắt đầu “dạy” con: “Mẹ thật sự rất yêu con, con có biết không?”

“Dù cho con có là đứa trẻ thế nào thì mẹ cũng thích cả. Con hoàn toàn không cần phải giấu giếm. Con phải tin tưởng vào tình yêu của mẹ, để giấu giếm một lời nói dối thì sẽ phải nói dối lần thứ hai, nếu cứ như vậy thì khoảng cách giữa mẹ và con sẽ ngày càng xa nhau”.

Tôi đã trò chuyện cùng con rất lâu. Trong thời gian đó, có ôm, có khóc, có nghỉ đi ăn chút gì đó và đi vệ sinh v.v.., tổng cộng đã nói chuyện hơn 8 tiếng đồng hồ.

Cuối cùng, tôi nói với thằng bé: “Hãy viết ra tất cả những lần con nói dối mẹ từ trước đến nay đi”. Và con trai tôi cầm bút viết rất nhiều, từng chữ con viết vô cùng đáng yêu. “Có một lần quên nộp bài tập”, “để quên hộp cơm ở trường” v.v.. đều là những việc rất nhỏ nhặt, hai mẹ con vừa đọc vừa cười.

Từ đó về sau, con trai lớn của tôi không bao giờ giấu tôi bất cứ chuyện gì nữa. Tôi cảm thấy nhất định là thằng bé đã hiểu rồi, tình yêu của mẹ sẽ không thay đổi vì bất cứ chuyện gì. Cũng có thể là thằng bé cảm thấy nếu lại để tôi phải nói chuyện 8 tiếng thì hẳn là không nên.

Chuyện tương tự như vậy cũng từng xảy ra với con trai thứ và con trai út của tôi, các con đều từng trải qua cuộc dạy dỗ “rất dài” như thế. Tuy rằng quá trình luôn đầy nước mắt và nụ cười, nhưng lần nào tôi cũng cảm nhận được tình mẹ con trở nên sâu đậm hơn, cả hai bên đều trưởng thành hơn.

Nếu có thể trò chuyện với con, để các con cảm nhận được từ tận đáy lòng thì trẻ sẽ ghi nhớ mãi lần dạy dỗ này.

Phạt hay mắng có thể tạm thời trẻ sẽ xin lỗi bạn. Nhưng theo thời gian, trong đa phần các trường hợp thì sẽ lại phạm lỗi tương tự. Đây chính là minh chứng cho việc con không hề thật sự tiếp nhận sự giáo dục của bạn.

Bất kể có phải mất nhiều thời gian nói chuyện với con bao nhiêu nhưng chắc chắn chúng sẽ hiểu. Tôi luôn tin tưởng một điều rằng phải dùng đủ thời gian và trò chuyện cẩn thận với con. Với tôi, đây mới là tình mẹ thật sự, là cách giáo dục chân chính.

8. Đừng kỳ vọng vào mối quan hệ tình thân như tình bạn

Những đứa trẻ không biết kính trọng và biết ơn cha mẹ thì sẽ không được bất cứ ai tin tưởng.

Dù cho tôi có rất nhiều hy vọng với các con, nhưng tôi chưa từng kỳ vọng vào mối quan hệ giống như những người bạn. Cha mẹ là cha mẹ, con cái là con cái. Hy vọng con kính trọng cha mẹ, vì thế tôi cho rằng cha mẹ phải có tư thế của cha mẹ, phải thể hiện hình ảnh sống nghiêm túc để cho các con một cuộc sống không hổ thẹn với chính mình.

Đương nhiên là cha mẹ hoàn toàn không phải luôn đúng đắn. Nhưng hy vọng các con biết được dù có xảy ra chuyện gì, cha mẹ luôn cố gắng hết sức để bảo vệ gia đình. Ngộ nhỡ có bất cứ chuyện gì xảy ra bất ngờ, cha mẹ đều đáng giá để dựa vào, để các con cảm thấy rằng “cha mẹ nhất định sẽ bảo vệ mình, cho mình ý kiến tốt nhất”.

Với suy nghĩ này, mỗi ngày tôi đều giữ một lối sống đúng đắn.

Dù cho không thể trở thành người khiến các con tôn sùng thì ít nhất cũng có thể để các con tin tưởng, dựa dẫm. Vì thế mỗi ngày tôi đều rất nỗ lực.

Có lẽ chính vì điều này mà gia đình tôi có thể xem như một gia đình khá nghiêm khắc về thái độ và lễ nghĩa của con cái đối với cha mẹ.

Ví dụ như cách nói chuyện, những lời nói thất lễ như “Đáng ghét!” hay “Phiền chết mất” tuyệt đối không được nói với cả cha mẹ và những người lớn hơn mình. Đây là quy tắc của gia đình tôi. Trong nhà tôi, những lời nói gây tổn thương cũng bị nghiêm cấm.

Có một lần tôi chứng kiến một chuyện ở sân bay. Có hai mẹ con đứng trước mặt tôi, đứa con gái khoảng mười mấy tuổi bỗng nói với mẹ mình: “Bà đi chết đi. Phiền chết đi được bà già”. Người mẹ đó không nói gì cả, nhưng tôi lại kinh ngạc đến không biết nói gì hơn.

Sau đó, tôi liền đến nói với cô bé đó: “Sao có thể nói với mẹ những lời như vậy chứ!”. Tuy hai mẹ con nọ ngạc nhiên nhìn tôi, nhưng tôi thật sự không nhịn được. Tối hôm đó, tôi đã nói chuyện với các con về việc này, “Nếu như các con mà nói với mẹ những lời như thế thì lập tức mẹ sẽ cắn lưỡi tự sát”, “Tuyệt đối không được nói ra những lời thiếu suy nghĩ làm tổn thương người khác”. Và một lần nữa tôi dạy các con rằng những đứa trẻ không biết kính trọng và biết ơn thì sẽ không được bất cứ ai tin tưởng.

Gần đây càng lúc càng có nhiều đứa trẻ hiểu lầm rằng cha mẹ và con cái là quan hệ đồng đẳng, ngang hàng. Đồng thời cũng càng lúc càng có nhiều bậc cha mẹ đến lúc quan trọng lại không dạy được con. Tôi luôn đặt câu hỏi với kiểu “quan hệ người thân như bạn bè” này. Đặc biệt là khi các con có thái độ không tốt với mình, tuy cha mẹ tỏ ra không sao, nhưng trên thực tế hẳn sẽ rất đau lòng.

Ở Mỹ, con trẻ có thể trực tiếp gọi tên cha mẹ, điều này dễ khiến mọi người nghĩ rằng quan hệ kiểu này vừa thẳng thắn vừa bình đẳng. Nhưng thực tế là cha mẹ vẫn có quyền uy của mình.

Ngữ pháp tiếng Anh có một cách dùng để thể hiện mối quan hệ trên dưới này. “Mẹ cháu đang làm XXYY…”. Nếu chủ ngữ là mẹ của mình thì nhất định phải nói “Mẹ cháu” thế này thế kia. Nếu như nói “bà ấy” thế này thế kia, chẳng những sai về ngữ pháp mà đồng thời cũng là một cách nói thất lễ. Nếu người được nói đến là cha hay ông bà cũng vậy.

Ở bất cứ quốc gia nào trên thế giới đương nhiên con cái đều phải luôn kính trọng cha mẹ. Những đứa trẻ không biết ơn cha mẹ đã sinh thành ra mình, có thái độ ngạo mạn thì sẽ bị xem là phế nhân.

Mối quan hệ hòa hợp giữa những người thân vốn không có vấn đề gì, nhưng nhất định không được để các con hiểu sai. Mong rằng các bậc phụ huynh sẽ dạy các con của mình biết lễ phép với người lớn và có lòng biết ơn.

Theo Sound Of HopeLiên Hoa